มารยาทร้านอาหาร ยุโรป เข้าใจง่ายตั้งแต่จองโต๊ะจนถึงจ่ายบิล
มีดอยู่ข้างจาน ส้อมอยู่ในมือ ส่วนผ้าเช็ดปากยังพับวางอยู่ตรงหน้า พอไปถึงมื้อแรกในร้านอาหารยุโรปหลายคนอาจลังเลว่าต้องเริ่มจากอะไร หรือวางมีดส้อมแบบไหนถึงจะถูกเมื่อกินเสร็จ ทริคคือเริ่มจากคลี่ผ้าเช็ดปากวางบนตัก ถือส้อมมือซ้ายและมีดมือขวา ส่วนตอนอิ่มแล้วให้วางมีดส้อมคู่กันบนจาน แค่รู้จังหวะพื้นฐานเหล่านี้ก็ช่วยให้เอนจอยกับมื้ออาหารได้สบายใจขึ้น บทนี้จะพาไปดูวิธีใช้อุปกรณ์บนโต๊ะ มารยาทการพูดคุย ไปจนถึงเรื่องที่คนไทยมักสงสัยอย่างการจองโต๊ะ ขอน้ำดื่ม การเรียกบิล และธรรมเนียมการให้ทิป
มารยาทร้านอาหารยุโรป เริ่มกันที่การใช้อุปกรณ์
พอนั่งลงที่โต๊ะปุ๊บ สิ่งแรกที่ควรทำคือคลี่ผ้าเช็ดปากแล้วนำมาวางไว้บนหน้าตัก เอาไว้สำหรับซับมุมปากเบาๆ ระหว่างมื้ออาหาร ธรรมเนียมตะวันตกเขาจะไม่เอาผ้าเช็ดปากมาผูกคล้องคอหรือเหน็บไว้ที่ปกเสื้อกัน
การจับมีดและส้อมสไตล์ตะวันตก
การรับประทานอาหารยุโรปนิยมใช้เทคนิคแบบ Continental style ซึ่งหมายถึงการถือส้อมด้วยมือซ้ายและถือมีดด้วยมือขวาตลอดมื้ออาหาร โดยไม่ต้องสลับมือเพื่อนำส้อมมาถือด้วยมือขวาหลังตัดอาหารเหมือนสไตล์อเมริกัน ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสากลที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในฝั่งยุโรป
สำหรับการตัดอาหาร ควรหั่นเนื้อสัตว์หรืออาหารทีละคำพอดีคำก่อนส่งเข้าปาก ไม่ควรหั่นอาหารทิ้งไว้พร้อมกันหลายๆ ชิ้นบนจานเหมือนกับการเตรียมอาหารให้เด็กเล็ก ค่อยๆ ตัดแล้วกินทีละคำอย่างใจเย็น จะได้ไม่ต้องรีบจัดการอาหารทั้งจานในคราวเดียว และยังทำให้ดูสุภาพเรียบร้อยมากขึ้นด้วย
การวางตำแหน่งมีดและส้อมเมื่อพักและทานเสร็จ
การวางอุปกรณ์บนจานเป็นธรรมเนียมที่ใช้สื่อสัญญาณบอกบริกรโดยไม่ต้องเอ่ยปากพูดให้เสียจังหวะการสนทนา ซึ่งมี 2 จังหวะสำคัญดังนี้
• ตำแหน่งพักรับประทาน: หากต้องการหยุดพักเพื่อดื่มน้ำหรือพูดคุยชั่วคราวและยังรับประทานต่อ ให้วางมีดและส้อมเป็นรูปตัว V คว่ำ โดยหันปลายใบมีดเข้าหากลางจานที่ตำแหน่ง 4 นาฬิกา และวางส้อมคว่ำซี่ลงที่ตำแหน่ง 8 นาฬิกา หรือวางมีดพาดบนส้อมที่หงายซี่ขึ้น เพื่อให้บริกรทราบว่ายังรับประทานไม่เสร็จและไม่เก็บจานไปก่อน
• ตำแหน่งรับประทานเสร็จเรียบร้อย: เมื่อรับประทานอาหารจานนั้นเสร็จแล้ว ให้รวบมีดและส้อมวางคู่ขนานกันในแนวทแยงที่มุมประมาณ 4:20 - 5:25 นาฬิกา โดยให้ด้ามจับวางยื่นออกมาทางขอบจานเล็กน้อย ซึ่งช่วยให้บริกรสังเกตได้ว่ารับประทานเสร็จแล้วและสามารถเข้ามาเก็บจานได้
กฎปฏิบัติบนโต๊ะอาหารที่ควรระวัง
ร้านอาหารในยุโรปมักเน้นสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลายและสงบ เพื่อให้ลูกค้าทุกคนได้ดื่มด่ำกับรสชาติอาหารและบทสนทนาร่วมกับผู้ร่วมโต๊ะ การรู้มารยาทสากลไว้บ้างจะช่วยรักษาบรรยากาศที่ดีให้แก่ทุกคนในร้าน
ท่านั่งและการพูดคุยไม่ให้มีเสียงดัง
ท่านั่งที่เหมาะสมคือการนั่งหลังตรง ไม่เอนพิงพนักเก้าอี้จนเสียบุคลิก แขนควรแนบอยู่ข้างลำตัวหรือวางมือพักไว้บนหน้าตักขณะรับประทานและดื่มน้ำ สิ่งสำคัญคือไม่ควรวางข้อศอกค้ำบนโต๊ะอาหารระหว่างมื้อ เพราะอาจกีดขวางพื้นที่ของคนที่นั่งติดกันและเสี่ยงต่อการทำให้อาหารหรือเครื่องดื่มหกเลอะเทอะ
สำหรับการพูดคุย ควรเคี้ยวอาหารให้เสร็จและกลืนลงคอก่อนเริ่มพูดเสมอ ไม่พูดคุยขณะยังมีอาหารอยู่ในปาก หากมีผู้ร่วมโต๊ะเอ่ยถามระหว่างที่คุณกำลังเคี้ยวอาหาร ให้พยักหน้ารับรู้เป็นสัญญาณสั้นๆ แล้วเคี้ยวให้เรียบร้อยก่อนจึงค่อยตอบคำถาม นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการทำเสียงดัง เช่น เสียงซดน้ำซุป เสียงเรอ หรือเสียงอื่นๆ ระหว่างรับประทาน หากรู้สึกอยากไอหรือจาม ให้ใช้ผ้าเช็ดหน้าหรือกระดาษปิดปากและเบือนหน้าออกจากโต๊ะอาหารทุกครั้ง
มารยาทเกี่ยวกับโทรศัพท์มือถือและเสียงรบกวน
โต๊ะอาหารเป็นพื้นที่สำหรับการเข้าสังคมและพูดคุยกับคนที่อยู่ตรงหน้า ดังนั้นควรปิดเสียงโทรศัพท์มือถือหรือปรับเป็นโหมดสั่น แล้วเก็บไว้ในกระเป๋า ไม่ควรนำโทรศัพท์มือถือขึ้นมาวางบนโต๊ะอาหารหรือก้มหน้าเล่นระหว่างมื้อ
หากมีสายเรียกเข้าด่วนที่มีความจำเป็นต้องติดต่อจริงๆ ควรกล่าวขอตัวสั้นๆ อย่างสุภาพ แล้วลุกออกไปรับสายโทรศัพท์บริเวณด้านนอกห้องอาหาร เพื่อไม่ให้เสียงสนทนารบกวนแขกโต๊ะอื่นในร้าน
สิ่งที่คนไทยมักเจอเมื่อไปร้านอาหารยุโรป
วัฒนธรรมการให้บริการของร้านอาหารในยุโรปมีข้อแตกต่างจากไทยอยู่บ้าง พอเข้าใจธรรมเนียมเหล่านี้ล่วงหน้าก็จะช่วยให้เตรียมตัวและวางแผนการเดินทางได้ราบรื่นยิ่งขึ้น
ร้านยอดนิยมมักต้องจองโต๊ะล่วงหน้า
ร้านอาหารระดับกลางถึงระดับสูงในเมืองใหญ่ของยุโรปส่วนมากคาดหวังให้ลูกค้าทำการจองโต๊ะล่วงหน้า โดยเฉพาะมื้อค่ำในช่วงวันศุกร์และวันเสาร์ หรือในร้านที่ได้รับความนิยมสูง หากเดินเข้าไปที่ร้านโดยไม่ได้จองล่วงหน้า อาจพบว่าโต๊ะเต็มหรือต้องรอคิวนานมากจนเสียแผนการเดินทาง การวางแผนเลือกร้านและสำรองที่นั่งผ่านระบบออนไลน์หรือติดต่อร้านล่วงหน้าจึงช่วยลดโอกาสโต๊ะเต็มและเพิ่มโอกาสได้ที่นั่งตามเวลาที่ต้องการ
น้ำเปล่ามักเสียเงิน
เรื่องน้ำดื่มเป็นหนึ่งในสิ่งที่คนไทยมักแปลกใจ เพราะในหลายประเทศของยุโรป ร้านอาหารส่วนใหญ่จะเสิร์ฟน้ำดื่มเป็นน้ำขวดที่คิดค่าบริการ โดยพนักงานจะถามว่าต้องการน้ำแบบไม่มีแก๊สหรือน้ำแบบมีแก๊ส การขอน้ำเปล่าจากก๊อกฟรีจึงอาจไม่มีให้บริการหรืออาจถูกปฏิเสธในหลายพื้นที่
แต่ถ้าไปร้านอาหารในฝรั่งเศส เรื่องน้ำดื่มเขามีกฎหมายกำกับไว้ ร้านอาหารและร้านเครื่องดื่มต้องมีน้ำดื่มฟรีให้ลูกค้าเมื่อขอ ซึ่งเราสามารถสั่ง Carafe d'eau เพื่อขอน้ำประปาเย็นหรือน้ำอุณหภูมิห้องได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม กฎหมายยังกำหนดให้ร้านต้องติดป้ายแจ้งสิทธินี้ด้วย
ธรรมเนียมการเรียกบิลและให้ทิป
ขั้นตอนการเช็คบิลและการจ่ายเงินในยุโรปมีแบบแผนทางสังคมที่เน้นความเป็นส่วนตัวของลูกค้า ซึ่งอาจจะต่างจากที่คนไทยคุ้นเคยสักหน่อย
การเรียกบิลและการแบ่งบิลกลุ่ม
ในหลายประเทศอย่างฝรั่งเศส พนักงานจะไม่นำบิลค่าอาหารมาวางที่โต๊ะหากลูกค้ายังไม่ได้เอ่ยปากขอ เพราะเขาถือว่าการนำบิลมาวางก่อนเป็นการเร่งให้ลูกค้ารีบเช็คบิลและออกจากร้าน ซึ่งอาจดูเป็นการเสียมารยาทหรือรบกวนเวลาพักผ่อนของลูกค้า ถ้าอยากเช็คบิล ให้ใช้วิธีส่งสัญญาณมืออย่างสุภาพหรือสบตากับพนักงานเพื่อเรียกให้เขาเดินเข้ามาหา
หากไปรับประทานอาหารเป็นกลุ่มใหญ่และต้องการแยกจ่ายเงิน ข้อสังเกตคือร้านอาหารอิสระขนาดเล็กหลายแห่งในยุโรปอาจไม่มีระบบรองรับการแยกบิลหรือการรูดบัตรชำระเงินหลายใบสำหรับโต๊ะเดียว ทางที่ดีควรถามพนักงานล่วงหน้าก่อนสั่งอาหาร หรือให้ตัวแทนหนึ่งคนเป็นผู้จ่ายบิลยอดรวมทั้งหมด แล้วค่อยนำมาเฉลี่ยเคลียร์ค่าใช้จ่ายกันเองในกลุ่มทีหลัง เพื่อความรวดเร็วและไม่สร้างความยุ่งยากให้กับทางร้าน
ธรรมเนียมการให้ทิปเมื่อทานเสร็จ
เรื่องการให้ทิปไม่ได้มีอัตราตายตัวเหมือนกันทั้งยุโรป แต่จะขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของแต่ละพื้นที่ ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดๆ มีดังนี้
• ประเทศฝรั่งเศส: มีธรรมเนียมที่เรียกว่า Service compris ซึ่งเป็นค่าบริการที่รวมอยู่ในราคาอาหารและเครื่องดื่มตามคำสั่งราชการตั้งแต่ปี 2530 (1987) พนักงานจึงได้รับค่าตอบแทนจากอัตรานี้อยู่แล้ว การให้เงินทิปเพิ่มเติมจึงเป็นเรื่องของความสมัครใจล้วนๆ
• อังกฤษ: เงินทิปถือเป็นเงินที่ลูกค้ามอบให้ด้วยความสมัครใจโดยไม่มีการร้องขอ ซึ่งกฎหมายที่เริ่มบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2567 กำหนดให้ร้านอาหารต้องส่งต่อเงินทิปและค่าบริการทั้งหมดให้แก่พนักงาน โดยร้านสามารถหักได้เฉพาะภาษีและเงินประกันสังคมเท่านั้น
พาทีมไปรับประทานอาหารยุโรป เลือกร้านระดับไหนดี
สำหรับการพาทีมงานไปเยือนยุโรป การเลือกร้านอาหารไม่ได้ขึ้นอยู่กับชื่อเสียงของร้านเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงระดับความเป็นทางการ ความคุ้นเคยด้านรสชาติ และความสะดวกสบายของสมาชิกทุกคนในคณะ เลือกร้านที่ผ่อนคลายและมีพื้นที่เป็นสัดส่วนจะช่วยให้ทุกคนทานอาหารได้อย่างสบายใจ
การวางแผนล่วงหน้าช่วยให้การจัดการเรื่องร้านอาหารสำหรับหมู่คณะเป็นไปอย่างราบรื่น ไม่ว่าจะเป็นการสำรองที่นั่งล่วงหน้า ประสานงานเรื่องข้อจำกัดด้านอาหารของแต่ละบุคคล หรือบริหารจัดการบิลค่าใช้จ่ายส่วนกลาง
หากกำลังเตรียมแผนการเดินทางและต้องการให้ทุกมื้ออาหารของทีมงานเป็นไปอย่างน่าประทับใจ ทีมงาน BENS พร้อมช่วยดูแลการจัดทริปและประสานงานทุกรายละเอียด เพื่อให้การเดินทางขององค์กรเป็นไปอย่างราบรื่น
บริการทัวร์ยุโรปกรุ๊ปเหมาส่วนตัวสำหรับองค์กร โปรแกรมท่องเที่ยวยุโรปสำหรับองค์กร ติดต่อส่งข้อกำหนดการเดินทางให้ทีมงาน BENS ช่วยวางแผนคำถามที่พบบ่อย
การจับมีดและส้อมแบบ Continental style ต่างจากแบบอเมริกันอย่างไร?
Continental style จะถือส้อมด้วยมือซ้ายและถือมีดด้วยมือขวาตลอดทั้งมื้ออาหาร โดยไม่ต้องสลับมือมาถือส้อมด้วยมือขวาหลังหั่นอาหารเหมือนสไตล์อเมริกัน ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในทวีปยุโรป
หากต้องการพักรับประทานชั่วคราว ควรวางมีดและส้อมอย่างไร?
ให้วางมีดและส้อมเป็นรูปตัว V คว่ำบนจาน โดยหันปลายมีดเข้าหากลางจานที่ตำแหน่ง 4 นาฬิกา และวางส้อมคว่ำซี่ลงที่ตำแหน่ง 8 นาฬิกา เพื่อส่งสัญญาณบอกบริกรว่ายังรับประทานไม่เสร็จและไม่ต้องการให้เก็บจาน
ไปร้านอาหารในยุโรปสามารถขอน้ำเปล่าฟรีได้หรือไม่?
ในหลายประเทศของยุโรป ร้านอาหารมักเสิร์ฟน้ำดื่มบรรจุขวดที่คิดค่าบริการ แต่สำหรับประเทศฝรั่งเศส กฎหมายกำหนดให้ร้านอาหารต้องจัดหาน้ำดื่มฟรีจากก๊อกให้แก่ลูกค้าเมื่อลูกค้าร้องขอ โดยสามารถสั่งว่า Carafe d'eau ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
หากไปทานอาหารเป็นกลุ่มใหญ่ สามารถขอแยกจ่ายบิลได้ไหม?
ร้านอาหารอิสระขนาดเล็กในยุโรปหลายแห่งอาจไม่มีระบบรองรับการแยกบิลหรือการรูดบัตรชำระเงินหลายใบสำหรับโต๊ะเดียวกัน จึงควรถามพนักงานล่วงหน้าก่อนสั่งอาหาร หรือให้ตัวแทนจ่ายยอดรวมแล้วค่อยเคลียร์ค่าใช้จ่ายกันเองภายในกลุ่ม
ค่าบริการ Service compris ในร้านอาหารฝรั่งเศสหมายถึงอะไร?
Service compris คือค่าบริการที่รวมอยู่ในราคาอาหารและเครื่องดื่มตามคำสั่งราชการของฝรั่งเศสแล้ว พนักงานจึงได้รับค่าตอบแทนรวมอยู่ในยอดดังกล่าว การให้เงินทิปเพิ่มเติมจึงขึ้นอยู่กับความพึงพอใจและความสมัครใจของลูกค้า
